نام قدیم شعبان

                           « شاه  بان  » 

برا ی این روستا بعضی اسامی رانام میبرند که سندی برا ثبا ت آنها وجود ند ا رد .                                                                                             

نام قدیم شعبان

برای این روستا بعضی اسامی را نام می برندکه ادله ای برای اثبات آنها وجود ندارد .اما تنها نامی که می توانیم برای آن دلیل محکمی ارائه دهیم نام (شاه بان ) است .ولی برای شناخت بهتر آن احتیاج به کنکاش و جستجو در دستور زبان  فارسی میباشد. اینجانب (مراد شجاعیان ) پس از ساعتها کار روی این موضوع چندسال پیش متوجه شدم که زبان این روستا همچون زبان فارسی دارای دستور زبان میباشد منتها کمی تلفظ و الفاظ ها مجزا میباشند.

اما این سئوال در اذعان نقش می بندد که چرا نام قدیم این روستا (شاه بان) بوده است.؟.دراین موضوع با دو دلیل مهم ومدرک پسند مواجه می شویم.

اول اینکه مردم روستا هنوز این ده را بنام (شاه بان) صدا می زنند .قابل توضیح می باشدکه این نام از یک اسم (شاه) و پسوند محافظ (بان) تشگیل  شده است طبق دستور زبان محلی کلمه (بان) یعنی همان پسوندمحافظ به (اُو) تلفظ می شود مانند (خیابان) که به آن (خیا اُ)میگویند.

بنا براین مردم ده برای نام این روستا (شاه)  +  (اُ) را بکار میبرند که درفارسی همان (شاه بان) معنی می دهد.دومین دلیلی که  محکم تر و روشن تر از علت اول است این است که مردم اصیل نهاوندیها از قدیم و هنوز این روستا را بنام (شاه وو) صدا زده و میزنند که در اصل همان (شاه بان )  میباشد چون آنها کلمه پسوند محافظ رابنام (وو) بکار می برند مانند(خیابان) که به آن(خیاوو) می گویند. یعنی دوکلمه فارسی بنامهای (شاه) و (بان)توسط نهاوندیها (شاه) و (وو) تلظ می شود که همان (شاه بان) است.

در این مورد اشاره ای به نوشتۀ آقای ولی الله ظفری استاد زبان فارسی درفرهنگان می شود."در زبان نهاوند واژه های فارسی مختوم به «بان =ban  » معمولاً «ban  »آنها به /vo یا/ bo / تبدیل می شود مانند:بیابان و پاسبان که تبدیل به بیاوُ و پاسبو می شوند" .

بنابراین همانگونه که ملاحظه فرمودید باکمک گرفتن از دستورزبان فارسی در اثبات نام قدیم این روستا به نام « شاه بان » جای هیچگونه تردید و ابهامی باقی نخواهد ماند .

لازم بذکراست که بعضی ها نام قدیم این روستا را «شاه اُ» (شاه آب ) می دادند. اما بر اساس دستورزبان و کلمات محاوره ای دراین باب این نام بطور یقین موردقبول واقع نمی شود. چون به هیچ وجه مردم این روستا جهت نامیدن نام آبادی در پسوند محافظ حرف « الف » را بکارنبرده و نمی برند ،بلکه آنرا هنوز هم شاه + اُو با ضمه بکار برده و تلفظ می کنند که این اُو معنی بان است دراینجا باید متذکرشد در این روستا لفظ آب « اَو» با صدای الف تلفظ می شود اما در لفظ شاه اُو اصلآ حرف الف بکارگرفته نمی شود .

دلیل بزرگتری که وجود دارد این است که در تلفظ پسوند نام «شاه اُو» لبها بسته می شوند و این دلالت بر وجودحرکت ضمه « ُ » می باشد .درصورتیکه برعکس درلغت آب « ا َ ُ» لبهاگشوده و بازمی شوند ،و الف با صدای بالا تلفظ  می شوند.

صاحب کشاف در اصطلاحات الفنون می گوید: ضمة عبارتست از جنبانیدن دو لب به ضم هنگام گفتار که بر اثر آن آواز آهستۀ مقارن حرف احداث می شود که اگر آن آواز امتداد یابد آواز واو دهد و اگر آن آواز کوتاه بود ضمّه حاصل گردد. و فتحه عبارتست از گشودن دو لب هنگام گفتار بحروف و حدوث آواز آهسته ای که آن را فتحه نامند،

      در  در رابطه با بیان مطالب بالا قابل توضیح است که هدف ما رد یا قبول هیچ کدام از احتمالها و یا خدای ناکرده رد اسم پر مسما و پر معنا و با خیر و برکت شعبان نیست، بلکه هدف از این کاوش فقط کنکاشی بود بر اساس تاریخ و سند .و همچنین به هیچوجه قصدمان توجیه جنایات شاهان نیست .در اینجا مثل «مشت نمونه خروار است » را مصداق قرار داده،و در افشای این جنایت شاهان همین بس،که بنا به نقل میرزا تقی‌خان سپهر، فتحعلی‌شاه حدود هزار زن داشت که از آنان دویست و شصت فرزند متولد شد.

کثرت شاهزادگان قاجاریه باعث دردسر این سلسله بر کشور شده بود.اختلاف و جنگ میان شاهزادگان، صف‌کشی درباریان و دیوان‌سالاران در مقابل یکدیگر، قدرت‌نمایی نظامیان و دخالت گسترده نیروهای خارجی از عوامل تشدید این چالش بود. طوریکه منطقه غرب ایران و نهاوند در طول دهه ۱۲۴۰ قمری ـ 1203ش، صحنه زد و خورد خونین پسران فتعلی شاه بوده است.در این جنگ‌ها پسران فتعلی شاه، شیخعلی میرزا حاکم ملایر، محمدتقی میرزا حسام‌السلطنه حاکم بروجرد ، محمود میرزا حاکم نهاوند ، شیخعلی میرزا حاکم ملایر ، محمدعلی دولتشاه و پسرش محمدحسین میرزا حشمت‌الدوله حاکم کرمانشاه و نصرالله میرزا حاکم خرم آباد وارد منازعه های شدیدی شده اند.که نتیجۀ آن نا امنی سیاسی و قتل و کشتار،رکود اقتصادی این منطقه و مهاجرت ،فقر و سیه‌روزی بیش از پیش این مردم بوده است ‌. در دعواهای طولانی محمود میرزا حاکم نهاوند با برادرش محمد تقی میرزا حاکم بروجرد منجر به محاصره شهر و خسارات فراوانی به نهاوند می گردد ،که دراین بین قتل فجیع روحانی بزرگ شهر آقامهدی مولوی و نابیناکردن شاعر توانای نهاوند بنام میرزا ابوالحسن خان امید را در پی داشته است.

شجاعیان

معرفی روستای شعبان(شاه بان) نهاوند

روستای شعبان از دهستان شعبان بخش مرکزی شهرستان نهاونداستان همدان است این روستابادشتی سرسبز وخرم درهفت کیلومتری جنوب خاوری نهاوندواقع شده است. 
این روستامنطقه ای پرآب است رودخانه گاماساب که همان سرچشمه کرخه است ازپائین و رودخانه شعبان ازوسط این روستا میگذرد.براساس سرشماری نفوس ومسکن 1385روستای شعبان دارای 1756نفر بوده است که به علت امکانات طبیعی و تفریحی جمعیت این روستا دائمآدرحال نواسان است بطوریکه جمعیت آن در بعضی ازفصول سال و ایام سوگواری واعیاد به سه برایرفزونی مییابد.
بدین صورت میشودگفت که این روستا یک منطقه تفریحی و جهانگردی است که تاکنون ققط برای افرادبومی شناخته شده است که اگرهمت ویاری مسئولین مربوطه شامل حال این روستاشودیقینآاین مکان شامل یک قطب جهانگردی نه تنها برای ایرانیهابلکه برای خارجیهاهم خواهدشد.
راجع به تاریخ این روستا میشود گفت قدمتی به طول تاریخ درحافظه این روستا نهفته است .متآسفانه بخاطرمسائل بغرنجی که این روستا باآن گریبانگیراست وجهت عدم سوءاستفاده بعضیهاازذکر ادلهءمهم دراین باب خودداری میشود.
امیدوارم سازمان محترم میراث فرهنگی برای شناخت بیشتر این روستا کارشناسان خبره را به این خطه ازخاک ایران عزیزارسال نمایند چون یقین دارم زحمات آنها بی جواب نخواهدماند.

مکان اولیه روستاقلعه ای بوده است که ازقدیم  به آن(قلاع)میگفتند که امروزبنام(منه ده)یعنی میان ده معروف است.درفرهنگ لغات به چندین قلعه قلاع میگویندواین نام بخاطروجودچندین قلعه بنامهای(قلاع بالا)و (قلاع چاله )بوده است.خودیکی از دربهای اصلی راکه شامل دولنگه درب بزرگ ومحکم بود مشاهده کرده ام وازمحکمی آن همین بس که ده تابیست بچه به آن آویزان میشدیم ولی خم به ابرونمی آورد.

ازوسط ده نقبی بصورت زیرزمینی کنده شده است که امروز آثاری ازآن برجانیست .خودنو یسنده این مطلب رااززبان چندین نفر که درحال حاضرحدود70سال عمر دارندشنیده ام که نقب فوق رامشاهده نموده اندوچون درآن زمان امکانات روشنایی نبوده پس ازطی مسافت کمی چراغ آنها خاموش میشده وبه این علت برمیگشتند.یکی از این افرادآقای محمدمرادشجاعیان است که عرض و ارتفای آنرایک ونیم متر مشاهده کرده است.وجوداین نقب درهنگام محاصره دشمن مورداستفاده خودیهاقرارمیگرفته است.بعضی انتهای این نقب راتاسرقبرستان وبعضیها تا قلعه میراب میدانند.                                                                                                                  منبع :پایگاه تاریخی فرهنگی شعبان سرسبز                                                                                                                                                                                                                         معرفی شعبان نهاوند

رودخانه شعبان

رودخانۀ شعبان نعمتی بیکران برای سیراب کردن دشتهای شهرستان نهاوند که  شمردن همۀ مواهب آن فراوان است .

تاریخ وجغرافیای شعبان نهاوند

سلامی چوبوی خوش آشنا یی
بدان  مـــرد م  د یده  رو شنایی 
درودی  چـو  نـوردل پـارســایـان
بـدان  شمــع  خلوتگـه پارسایی

حمد وسپاس خدایی را که ما را آفرید وپیامبر خودراکه خاتم انبیاء است به سوی ما فرستاد وولایت اولیایش ائمه هدی را برای مانمایان گردانید .   ازآن روزی که فرزندآدمی دراین کره خاکی واردزندگی اجتماعی شده است  درهردوره اززمان حوادث ووقایعه ای بس شگرف بوجودآمده است وعلل این    تغییرات چیزی نیست جزتلاش وکوشش انسانهابمنظوربهبود زندگی وبهترزندگی کردن.

دراین جای شکی نیست که پیوستگی عمیق وشگرفی درمیان حوادث امروزودیروزهرقومی درجهان وجود دارد.آنچه امروزپیش می آیدقطعآدنباله آن  حوادث واتفاقی است که در گذشته رخ داده، واین حوادث همچون حلقه زنجیروار بهم مربوط می باشد.به همین جهت آگاهی از سنن ورسوم اجداد ونیاکان ،ویا موقعیت جغرافیایی وتاریخی بسی واجب ولازم میباشد. وتوجه به گذ شته بسیاراهمیت دارد زیراهرشخصی می خواهدبداندآنچه داردوآنگونه که می بینداز کجاسرچشمه گرفته است .بنابراین آگاهی از گذشته پدران یکی ازواجب ترین کارهای روزمره ماایرانیان است.چون کسی که ازگذسته خویش خبرنداشته باشدنمی تواندآینده خودرابسازد. 

چیزی که ما را بیشتر ترغیب به این کار میکرد ،میدیدیم درباره وقایع و سرگذ شت دهات وشهرهای ایران کتابها و مقالات فراوانی به رشته تحریر در آمده ولی متاسفانه با قدمتی کهن که شهرنهاوند دارد نوشته های کمتری درباره آن مشاهده  می شود . البته  تلاش وکوشش  آقای شمس الدین سیدیان قابل ستودنی است که خود شاهد بودم که چگونه ایشان با جدیت تمام  از تا ریخ وفرهنگ نهاوند پاسداری  می نمودند.و همچنین می بینیم که تلاش وکوش خیلی از همشهریهای ارجمند را که قابل ستودنی است.

اینک  این گروه پس ازاعتراف به کمی بضاعت علمی خودسعی می کند یک سری مطالب را درحدبضاعت خویش دراینجا جمع آوری کندکه به قول معروف:

لایق  نبود قطره  به  عمـــان   بردن           خاروخس صحرابه گلستان بردن 

اماچه کنم که رسم موران این است          ران  ملخــی  پیش سلیمان بر دن

 چنانچه خوانندگان محترم برخطاواشتباهی برخوردنداین حقیرراموردعف وگذشت قراردهند.

       زالطاف وزانعامی که دارند                 زماازخرده گیری درگذرند

    اما یک دست صدا ندارد ما به همت ویاری شما یقین کامل داریم .ومن و ما باید همه شو یم ،ودرجهت اقتدار وسربلندی نهاوند بکوشیم تا این همه نقایص وکاستی ها به توفیق خدابرطرف شوند. وامیدداریم درحدتوان وبضاعت خویش توانسته باشیم موارد تاریخی وفرهنگی .اجتماعی وطبیعت زیبای نهاوند را باکمک شما به تصویربکشانیم.واگراغراق نباشداین بهشت گمشدهء ایران راکه پرازجاذبه هاومناظربی بدیل است جهت گردشگران وطبیعت دوستان بشناسیم.واین مهم عملی نمی گردد جز با همکاری وهمبستگی تمام دلسوخته گان نهاوند.
غرض ازاین کارباهیچ چشم داشت مادی تنهاهدف خدمت به آن دیارعاشقان است وبس.
ازخداوندمنان توفیق موفقیعت خدمت به این خطه وایران عزیزرادارم.ومعتقدم که نقددلسوزانه شماگرماگرم مطالب خواهدشد.وتقاصادارم به هرنقص واشگالی که برخوردیددبه مصداق ((المومن مروات المومن  ))
گوشزدفرمایید .